Debeściak: mój blog

Finansowanie samozatrudnienia

Powrót czy wchodzenie po raz pierwszy na rynek pracy nie musi się wiązać z podjęciem zatrudnienia. Można zacząć działać na własny rachunek. Na Mazowszu dostępne są zarówno dotacje, jak i pożyczki wspierające osoby, które chcą rozpocząć działalność gospodarczą.

W poprzednim blogu trochę się rozpisałem o projektach wspierających rozwój start-upów, które pracują nad wprowadzeniem na rynek produktów lub usług opartych na innowacyjnych rozwiązaniach. A z jakiej oferty mogą skorzystać Ci, którzy nie mają innowacyjnego pomysłu, a chcą działać na własny rachunek? Większość biznesów robionych na całym świecie to przecież prosta działalność usługowa. Często wyrastają one za pożyczone pieniądze. Przeważnie są to drobne usługi typu fryzjer, warsztat rowerowy, handel elektroniczny, fotografia weselna, wideofilmowanie, obloty dronem, sprzątanie, agencja mieszkaniowa, prace wykończeniowe i remonty. Zdarzają się też bardziej wyszukane pomysły, jak ozdabianie metodą hydrografiki czy projektowanie i produkcja elementów do samochodów wyścigowych. Przyjrzyjmy się kilku możliwościom, skąd pozyskać kapitał na start.

Pożyczki na start

Co powinieneś zrobić, jeśli jesteś osobą pracującą i chcesz założyć działalność gospodarczą? Jako właśnie taka osoba zadzwoniłem do Punktu Informacyjnego Funduszy Europejskich i od miłej konsultantki dowiedziałem się, że w województwie mazowieckim na założenie działalności są oferowane niskooprocentowane pożyczki do 50 tys. zł. Można je uzyskać w dwóch instytucjach: w Radomskim Centrum Przedsiębiorczości (www.pozyczkinafirme.pl) oraz w Krajowym Stowarzyszeniu Wspierania Przedsiębiorczości z oddziałem w Warszawie (www.kswp.org.pl). Znam kogoś, kto skorzystał z takiej pożyczki na uruchomienie browaru kontraktowego (firma bez własnych urządzeń do produkcji piwa) i dziś świetnie sobie radzi na rynku.

Na stronie radomskiego stowarzyszenia czytam, że oprocentowanie „Pożyczki na start” wynosi zaledwie 0,5% w skali roku. Nie ma tu opłat i prowizji z tytułu jej udzielenia. Możesz ją spłacać nawet przez 60 miesięcy.

Pieniądze można przeznaczyć na zakup maszyn, urządzeń, remont, na cele obrotowe oraz wydatki związane z bieżącą działalnością. Produkt jest skierowany do osób bezrobotnych, nieaktywnych zawodowo, jak i zatrudnionych.

Ograniczenie: nie mogłeś przez ostatnich 12 miesięcy mieć zarejestrowanej działalności gospodarczej. W tej drugiej instytucji – KSWP – nazywa się to „Gotówka na start” (z warunkami można się zapoznać na podanej stronie). Pożyczki te są sfinansowane z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, który działał jeszcze w poprzedniej perspektywie. Obie instytucje mają umowy z Mazowiecką Jednostką Wdrażania Programów Unijnych (MJWPU), więc spokojnie – nie jest to żaden parabank. Za 50 tys. zł można zrobić już coś większego. Fakt – pieniądze trzeba oddać, ale jeśli chcesz zająć się czymś, co ma Ci przynosić stały przychód i jeszcze jakiś zysk, to jest to całkiem dobre rozwiązanie. Dużo tańsze niż kredyt bankowy, często zresztą nieosiągalny.

Instrumenty finansowe

Czym są instrumenty finansowe? Jest to finansowanie zwrotne, np. w postaci pożyczki czy gwarancji, udzielane na preferencyjnych warunkach. Nie masz historii kredytowej, możesz po nie sięgnąć. Pożyczka jest niskooprocentowana (przeważnie nie więcej niż 2%). Gwarancja (czy poręczenie) stanowi zabezpieczenie pod kredyt komercyjny. Na Mazowszu przedsiębiorcy i osoby zakładające działalność wkrótce uzyskają dostęp do nowych pożyczek i poręczeń finansowanych w większości ze środków RPO WM 2014-2020. Jest to kontynuacja inicjatywy JEREMIE, z której wcześniej skorzystało 1550 przedsiębiorców z województwa mazowieckiego. Aż 820 z nich to były start-upy! Mówił o tym w wywiadzie dla „Rzeczpospolitej” Marcin Wajda, dyrektor Departamentu Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Mazowieckiego. Pożyczki są dużo elastyczniejsze niż dotacje, z których wydatki podlegają rygorystycznym rozliczeniom. Jeśli weźmiesz pożyczkę z JEREMIE 2 (jak się popularnie nazywa te instrumenty zwrotne), ważne, byś pieniądze z niej przeznaczał na rozwój swojego biznesu i regularnie spłacał raty.

Preferencyjnych pożyczek i poręczeń będą udzielali pośrednicy finansowi współpracujący z Bankiem Gospodarstwa Krajowego (zarządzanie JEREMIE 2 województwo mazowieckie powierzyło BGK). Pośrednikami mogą być fundusze pożyczkowe i poręczeniowe, banki komercyjne czy spółdzielcze, a także konsorcja tych instytucji. Łącznie do dyspozycji mazowieckich firm będzie 282,17 mln zł, w tym 225,74 mln zł to wkład unijny z RPO WM, a wkład własny pośredników finansowych – 56,43 mln zł. Chcąc się dowiedzieć, czy możesz otrzymać tanią pożyczkę na swój biznes, skontaktuj się z takim pośrednikiem. Poznasz ich już wkrótce (jak zakończą się procedury przetargowe). Zainteresowanych odsyłam do obejrzenia debaty poświęconej instrumentom zwrotnym.

POWER dla młodych

Jeśli nie ukończyłeś 30 lat i chcesz otrzymać dotację (ok. 20 tys. zł) na wystartowanie własnego biznesu, możesz poszukać szans w projektach finansowanych z Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój (POWER). W tego typu projektach w pierwszej kolejności analizowane są predyspozycje uczestników. Jeśli badanie pokaże, że jesteś osobą przedsiębiorczą i masz już pomysł na własny biznes, możesz dostać pieniądze na założenie firmy. Przejdziesz szkolenie z zakresu prowadzenia działalności gospodarczej, otrzymasz pomoc finansową i porady na pierwszym etapie działania Twojej firmy. Problemem jest to, że nie każdy może się zakwalifikować do takiego projektu. Gdy będziesz przeglądał projekty znalezione poprzez wyszukiwarkę dotacji, zwróć uwagę, do kogo jest adresowane dane przedsięwzięcie.

Biznes z urzędem pracy

Dotacje na uruchomienie własnej działalności gospodarczej przyznają także powiatowe urzędy pracy. Ich wysokość nie przekracza sześciokrotności przeciętnego wynagrodzenia. Według komunikatu GUS, przeciętne wynagrodzenie w trzecim kwartale 2017 r. wyniosło 4255,59 zł, co przekłada się na wsparcie w wysokości ok. 25 tys. zł. W praktyce taka dotacja zwykle wynosi ok. 20 tys. zł (jej wysokość jest uzależniona także od przyznanych urzędowi środków na dany rok).

Aby otrzymać w urzędzie pracy pieniądze na działalność gospodarczą, musisz spełnić kilka warunków, m.in. mieć status osoby bezrobotnej (od 1 do 3 miesięcy), nie możesz już być studentem studiów dziennych. Nie mogłeś też w ciągu 12 miesięcy przed złożeniem wniosku prowadzić działalności gospodarczej.

Zaletą tego wsparcia jest szybkość, stosunkowo niewielkie obciążenia związane z jego pozyskaniem (wniosek i kilka załączników), niewymagany, a jedynie sugerowany wkład własny (mogą to być sprzęty typu komputer i drukarka).

Do wad można by zaliczyć konieczność zabezpieczenia dotacji przez poręczycieli, co oznacza, że jeśli zakończysz prowadzenie działalności przed upływem pierwszych 12 miesięcy, to poręczyciele będą musieli zwrócić urzędowi przekazaną Ci kwotę. Wprawdzie można jeszcze skorzystać z kosztownych form zabezpieczenia – np. z gwarancji bankowej lub blokady środków na rachunku, ale kogo na to stać? Decydując się na tę dotację, nie możesz podjąć zatrudnienia przez następny rok (nawet na umowę o dzieło). Nie możesz też założyć w tym czasie spółki. Wnioski są rozpatrywane zwykle według kolejności zgłoszeń, a pieniądze szybko się kończą.

Jeszcze jakaś ogólna rada? Przysłowie chińskie mówi: człowiek, który nie potrafi się uśmiechać, nie powinien otwierać sklepu. To sprawdza się w innych obszarach, nie tylko tych, gdzie masz bezpośredni kontakt z klientem. A zatem: uśmiechnij się!

Marek Bonafide